Het Armando Museum was sinds 1998 gevestigd in de 19e eeuwse Elleboogkerk in Amersfoort. Tot het moment van de brand bezat het Armando Museum een eigen kerncollectie van 21 schilderijen en een sculptuur. Daarnaast werd in het Armando Museum alle documentatie over het leven en werk van Armando verzameld en opgeslagen. De brand verwoestte 13 schilderijen uit de kerncollectie en zorgde voor ernstige waterschade aan het documentatiemateriaal[1]. Ten tijde van dit schrijven neemt het Armando Museum Bureau, gevestigd in het Rietveldpaviljoen te Amersfoort, het organiseren van tentoonstellingen en activiteiten rondom Armando voor zijn rekening. De nieuwe, aangevulde kerncollectie bestaat uit 20 schilderijen, 51 tekeningen en een sculptuur[2]. Daarnaast beschikt het Armando Museum Bureau over twee bruikleencollecties van Armando en de Armando Stichting. In het Armando Museum Bureau is ook een documentatiecentrum gevestigd waar door de brand gespaard en nieuw materiaal wordt gedocumenteerd. Er wordt ondertussen hard gewerkt aan de plannen voor de herbouw van het museum dat in 2012 weer haar deuren zal openen voor het publiek.[3]
Het Armando museum is daarnaast in 2008 een digitaliseringsproject gestart met de naam Virtueel Armando Museum dat in 2010 zal worden afgerond. Het doel van dit project is
Het Armando museum is daarnaast in 2008 een digitaliseringsproject gestart met de naam Virtueel Armando Museum dat in 2010 zal worden afgerond. Het doel van dit project is
‘...de vorming van een online presentatie van alle kunstuitingen van Armando zodat het publiek de veelzijdigheid van de kunstenaar kan ervaren, bekijken, vergelijken en onderzoeken. Door de vernieuwende wijze van collectiepresentatie (het Armando Museum wil de collectie zodanig presenteren dat het recht doet aan de gelaagdheid, samenhang en schoonheid van de werken van Armando) kunnen zowel Armando-kenners als kunstminnaars, literatuur of muziekliefhebbers, scholieren en onderzoekers het gehele oeuvre van Armando bekijken, onderzoeken, vergelijken en bovendien te bewerken tot een eigen virtuele collectie. De website geeft het museum de mogelijkheid om het gehele oeuvre van Armando en alle inhoudelijke kennis over zijn leven en werk online toegankelijk te maken’ (Digitaal Erfgoed Nederland, 2010).
De website zal de bezoeker de mogelijkheid bieden het gehele oeuvre van Armando te bekijken. Er kan eerst een introductie op de thematiek in Armando’s werk worden bekeken. De werken worden aan de hand van de zes geïntroduceerde thema’s aan de gebruiker aangeboden. Deze thema’s (Dader en Slachtoffer, De plekken, Melancholie/tijd/herinnering, Bronnen van inspiratie, Schoonheid & kwaad en Humor) komen veelvuldig in het werk van Armando voor. De gebruiker heeft de mogelijkheid in te zoomen op de werken en aan de hand van een optische tool gebaseerd op wavelet-techniek vormen en kleuren van werken te vergelijken (Vassilieva 2009, p. 166). Als de gebruiker een profiel op de site aanmaakt kan deze vervolgens de favoriete werken bewaren en zo een eigen collectie creëren.
De website verschilt in de eerste plaats op een aantal praktische punten van een fysiek museum. Dit zijn punten waarop elke museumwebsite van zijn fysieke equivalent verschilt. Daarnaast zijn er nog een aantal punten die specifiek zijn voor het Virtueel Armando Museum. Dit heeft te maken met de manier waarop de website is opgebouwd, functioneert en de mogelijkheden die dit de virtuele bezoeker biedt.
Locatie
Een belangrijk punt van verschil tussen een fysiek en virtueel museum is de locatie. Het AM zal een eigen plek hebben, een plaats waar men op bezoek kan komen. Het VM heeft geen eigen plek, hoogstens een locatie waar de server zich bevindt. Dit betekent dat een bezoeker nooit daadwerkelijk in het VM aanwezig kan zijn.
De afwezigheid van een ruimtelijke locatie heeft ook invloed op de expositieruimte. Het AM zal met een beperkte ruimte rekening moeten houden bij het exposeren van werken. Deze ruimte is beperkt tot het museumgebouw. Het VM heeft z’n beschikking over een onbeperkte expositieruimte. De website kan oneindig worden uitgebreid. Zolang er financiële middelen voorhanden zijn kan er ruimte bij worden gekocht. Uiteraard is dit ook het geval bij het AM; zolang er geld is kan er meer ruimte worden gekocht. Hier treden echter een paar moeilijkheden op: de bijgekochte ruimte, in de vorm van een nieuw pand of aanbouw, kost aanzienlijk meer dan server ruimte. Daarnaast kan de extra server ruimte makkelijk aan de ‘oude’ ruimte worden geplakt, zodat er weer een net, samenhangend geheel ontstaat.
De locatie heeft ook invloed op de bereikbaarheid van het museum. Bij het AM is er sprake van verschillen in geografische bereikbaarheid. Het zal een Maastrichtenaar aanzienlijk meer tijd, moeite en geld kosten om het museum te bezoeken dan een Amersfoorter. Deze geografische drempel is bij het VM niet meer aanwezig. Het VM is voor iedereen over de hele wereld even ver weg (of dichtbij). Het VM is daarnaast voor bepaalde groepen toegankelijker dan het AM, denk aan mensen met een lichamelijke handicap of chronisch zieken. De toegankelijkheid kan voor anderen echter juist weer minder worden dan voorheen. Ondanks het feit dat we in een tijd leven waar de computer en het internet bijna niet meer uit het dagelijks leven weg te denken is[4], zijn er nog steeds een aanzienlijk aantal mensen in Nederland die niet over een computer of internet beschikken. Dit zijn voornamelijk ouderen. Deze mensen moeten elders terecht om het VM te bezoeken. Er zijn vandaag de dag echter veel voorzieningen die de mogelijkheid bieden om van het internet gebruik te maken (bibliotheken, internetcafés).
De website verschilt in de eerste plaats op een aantal praktische punten van een fysiek museum. Dit zijn punten waarop elke museumwebsite van zijn fysieke equivalent verschilt. Daarnaast zijn er nog een aantal punten die specifiek zijn voor het Virtueel Armando Museum. Dit heeft te maken met de manier waarop de website is opgebouwd, functioneert en de mogelijkheden die dit de virtuele bezoeker biedt.
Locatie
Een belangrijk punt van verschil tussen een fysiek en virtueel museum is de locatie. Het AM zal een eigen plek hebben, een plaats waar men op bezoek kan komen. Het VM heeft geen eigen plek, hoogstens een locatie waar de server zich bevindt. Dit betekent dat een bezoeker nooit daadwerkelijk in het VM aanwezig kan zijn.
De afwezigheid van een ruimtelijke locatie heeft ook invloed op de expositieruimte. Het AM zal met een beperkte ruimte rekening moeten houden bij het exposeren van werken. Deze ruimte is beperkt tot het museumgebouw. Het VM heeft z’n beschikking over een onbeperkte expositieruimte. De website kan oneindig worden uitgebreid. Zolang er financiële middelen voorhanden zijn kan er ruimte bij worden gekocht. Uiteraard is dit ook het geval bij het AM; zolang er geld is kan er meer ruimte worden gekocht. Hier treden echter een paar moeilijkheden op: de bijgekochte ruimte, in de vorm van een nieuw pand of aanbouw, kost aanzienlijk meer dan server ruimte. Daarnaast kan de extra server ruimte makkelijk aan de ‘oude’ ruimte worden geplakt, zodat er weer een net, samenhangend geheel ontstaat.
De locatie heeft ook invloed op de bereikbaarheid van het museum. Bij het AM is er sprake van verschillen in geografische bereikbaarheid. Het zal een Maastrichtenaar aanzienlijk meer tijd, moeite en geld kosten om het museum te bezoeken dan een Amersfoorter. Deze geografische drempel is bij het VM niet meer aanwezig. Het VM is voor iedereen over de hele wereld even ver weg (of dichtbij). Het VM is daarnaast voor bepaalde groepen toegankelijker dan het AM, denk aan mensen met een lichamelijke handicap of chronisch zieken. De toegankelijkheid kan voor anderen echter juist weer minder worden dan voorheen. Ondanks het feit dat we in een tijd leven waar de computer en het internet bijna niet meer uit het dagelijks leven weg te denken is[4], zijn er nog steeds een aanzienlijk aantal mensen in Nederland die niet over een computer of internet beschikken. Dit zijn voornamelijk ouderen. Deze mensen moeten elders terecht om het VM te bezoeken. Er zijn vandaag de dag echter veel voorzieningen die de mogelijkheid bieden om van het internet gebruik te maken (bibliotheken, internetcafés).
Openingstijden
Een ander belangrijk verschil tussen het virtuele en fysieke museum is het principe van openingstijden. Het Armando Museum Bureau is doordeweeks geopend van elf tot vijf. In het weekend openen de deuren pas om twaalf uur, en op maandagen is het Armando Museum Bureau zelfs de hele dag gesloten.[5] Het is nog niet duidelijk welke openingstijden het nieuwe AM zal hanteren.
Het VM is te vergelijken met een museum dat 24 uur per dag, zeven dagen per week open is. Het VM is in principe altijd te bezoeken, zelfs om 4 uur in de ochtend. Er moet echter wel bijgezegd worden dat zelfs het VM niet altijd ‘open’ is. Natuurlijk zijn er ook momenten waarop er even geen toegang is tot het museum. Dit kan komen door onderhoud aan de website of problemen van technische aard. Dit zijn echter uitzonderingen.
Een ander belangrijk verschil tussen het virtuele en fysieke museum is het principe van openingstijden. Het Armando Museum Bureau is doordeweeks geopend van elf tot vijf. In het weekend openen de deuren pas om twaalf uur, en op maandagen is het Armando Museum Bureau zelfs de hele dag gesloten.[5] Het is nog niet duidelijk welke openingstijden het nieuwe AM zal hanteren.
Het VM is te vergelijken met een museum dat 24 uur per dag, zeven dagen per week open is. Het VM is in principe altijd te bezoeken, zelfs om 4 uur in de ochtend. Er moet echter wel bijgezegd worden dat zelfs het VM niet altijd ‘open’ is. Natuurlijk zijn er ook momenten waarop er even geen toegang is tot het museum. Dit kan komen door onderhoud aan de website of problemen van technische aard. Dit zijn echter uitzonderingen.
Financiën
In financieel opzicht zijn er grote verschillen. Het AM zal inkomsten halen uit subsidies, entreeheffingen en giften. Het VM zal geen geld vragen om de collectie te kunnen bekijken. Hierdoor loopt het VM een hoop inkomsten mis. Om dit gat te dichten kan het museum gebruik maken van de subsidieregelingen die voor digitaliseringsprojecten in het leven zijn geroepen.[6] Daarnaast is er altijd nog de mogelijkheid om het VM om te zetten in een betaalsite. Dat zal echter wel afbreuk doen aan het open karakter en de toegankelijkheid van het VM.
De collectie
De verschillen tussen het fysieke en virtuele museum zijn goed zichtbaar in de collectie. Het AM beschikt over een depot waar werken zijn opgeslagen die niet in de expositie zijn opgenomen. Dit betekent dat bepaalde werken niet altijd toegankelijk zijn voor geïnteresseerden. Het VM kent dit probleem niet. Objecten zijn ten alle tijden toegankelijk, ook als deze niet in expositie zijn opgenomen.
Een tweede belangrijk verschil is de grootte van de collectie. Het AM heeft een eigen kerncollectie bestaand uit 20 schilderijen, 51 tekeningen en een sculptuur. Daarnaast is het museum momenteel in het bezit van twee bruikleencollecties van Armando en de Armandostichting. Er zijn nog een aanzienlijk aantal werken van Armando in het bezit van verschillende andere musea in Nederland. Het is de bedoeling om ook deze werken op te nemen in de collectie van het VM. Daarnaast zullen ook alle geschreven werken van Armando integraal op de website te raadplegen zijn.
In financieel opzicht zijn er grote verschillen. Het AM zal inkomsten halen uit subsidies, entreeheffingen en giften. Het VM zal geen geld vragen om de collectie te kunnen bekijken. Hierdoor loopt het VM een hoop inkomsten mis. Om dit gat te dichten kan het museum gebruik maken van de subsidieregelingen die voor digitaliseringsprojecten in het leven zijn geroepen.[6] Daarnaast is er altijd nog de mogelijkheid om het VM om te zetten in een betaalsite. Dat zal echter wel afbreuk doen aan het open karakter en de toegankelijkheid van het VM.
De collectie
De verschillen tussen het fysieke en virtuele museum zijn goed zichtbaar in de collectie. Het AM beschikt over een depot waar werken zijn opgeslagen die niet in de expositie zijn opgenomen. Dit betekent dat bepaalde werken niet altijd toegankelijk zijn voor geïnteresseerden. Het VM kent dit probleem niet. Objecten zijn ten alle tijden toegankelijk, ook als deze niet in expositie zijn opgenomen.
Een tweede belangrijk verschil is de grootte van de collectie. Het AM heeft een eigen kerncollectie bestaand uit 20 schilderijen, 51 tekeningen en een sculptuur. Daarnaast is het museum momenteel in het bezit van twee bruikleencollecties van Armando en de Armandostichting. Er zijn nog een aanzienlijk aantal werken van Armando in het bezit van verschillende andere musea in Nederland. Het is de bedoeling om ook deze werken op te nemen in de collectie van het VM. Daarnaast zullen ook alle geschreven werken van Armando integraal op de website te raadplegen zijn.
Het werk
Het belangrijkste verschil tussen het fysieke en het virtuele museum heeft betrekking op de kunstwerken zelf. Bij een bezoek aan het AM kan men de werken van Armando rechtstreeks aanschouwen, er omheen lopen, ‘bij’ het object zijn. Het VM biedt daarentegen alleen maar digitale afbeeldingen van de werken, niet de werken zelf. De bezoeker kijkt in feite naar een digitale reproductie van het origineel.
Het reproduceren van het ‘echte’ kunstwerk zorgt voor een hoop onenigheid binnen de kunstwereld. In 1936 al schreef Walter Benjamin over het verlies van het aura en het gezag van een kunstwerk als gevolg van reproductietechnieken. In de volgende paragraaf zal ik hier dieper op ingaan.
Het belangrijkste verschil tussen het fysieke en het virtuele museum heeft betrekking op de kunstwerken zelf. Bij een bezoek aan het AM kan men de werken van Armando rechtstreeks aanschouwen, er omheen lopen, ‘bij’ het object zijn. Het VM biedt daarentegen alleen maar digitale afbeeldingen van de werken, niet de werken zelf. De bezoeker kijkt in feite naar een digitale reproductie van het origineel.
Het reproduceren van het ‘echte’ kunstwerk zorgt voor een hoop onenigheid binnen de kunstwereld. In 1936 al schreef Walter Benjamin over het verlies van het aura en het gezag van een kunstwerk als gevolg van reproductietechnieken. In de volgende paragraaf zal ik hier dieper op ingaan.
[1] Naast werken van Armando zijn er ook werken van Albrecht Dürer, Jacob Ruysdael en Anselm Kiefer verloren gegaan.
‘Brand verwoest Armando Museum’. NOS. 22 oktober 2007. 17-4-2010 .
[2] Collecties Armando Museum Bureau. 20-4-2010 < http://www.armandomuseum.nl/>.
[3] Op de website Feniks uit de as kan iedereen een steentje bijdragen aan de herbouw van het
Armando Museum.
‘Feniks uit de as’. 24-5-2010 .
[4] In 2009 had 90% van de Nederlanders huishoudens toegang tot het internet. (CBS 2010).
[5] Bezoekersinformatie Armando Museum Bureau. 20-4-2010 .
[6] Overzicht Fondsen & Subsidieregelingen voor Digitaal Erfgoed 2010. 20-04-2010
< http://www.den.nl/docs/20070530143455/>.
< http://www.den.nl/docs/20070530143455/>.
Posts
Geen opmerkingen:
Een reactie posten