De ervaring van de bezoeker die het Virtueel Armando Museum bezoekt verschilt op een aantal belangrijke punten van het fysieke museum. Er zijn in de eerste plaats een aantal voordelen, praktisch van aard, voor de bezoeker en voor het museum zelf. Het VM is voor (nagenoeg) elke Nederlander even makkelijk te bereiken, ongeacht de tijd en plaats. Het museum is in wezen voor iedereen ter wereld even makkelijk bereikbaar. Hier moet echter wel rekening worden gehouden met de taalbarrière. Het VM zou in dit geval minstens een Nederlandse en Engelse versie van de website moeten publiceren.
Een groot voordeel van deze verbeterde bereikbaarheid, maar ook van het ontbreken van entreegelden is de mogelijkheid tot meerdere, korte bezoekjes. De bezoeker kan helemaal zelf bepalen wanneer hij objecten wil bekijken, hoe lang hij deze objecten bekijkt en eventueel terugkeren naar eerder bekeken stukken.
Een groot voordeel van deze verbeterde bereikbaarheid, maar ook van het ontbreken van entreegelden is de mogelijkheid tot meerdere, korte bezoekjes. De bezoeker kan helemaal zelf bepalen wanneer hij objecten wil bekijken, hoe lang hij deze objecten bekijkt en eventueel terugkeren naar eerder bekeken stukken.
Connectedness
De onbeperkte webruimte heeft twee belangrijke positieve gevolgen. Ten eerste kan er veel achtergrondinformatie over specifieke werken worden verschaft. In het fysieke museum is er beperkte ruimte voor informatievoorziening; bijschriften, rondleidingen en brochures zijn de belangrijkste manieren om meer te weten te komen over het tentoongestelde werk. Door middel van hyperlinks kan men op de website direct aanvullende informatie over het werk verkrijgen, maar ook informatie over de context waarin het werk tot stand is gekomen. Door de beperkte beschikbaarheid van directe informatie in het fysieke museum loopt de bezoeker een hoop inzicht in het werk mis. Dit inzicht zorgt voor connectedness bij de bezoeker. Connectedness is een term geïntroduceerd door Glen Hoptman. Volgens Hoptman is connectedness het belangrijkste kenmerk van het virtuele museum. Connectedness beschrijft de manier waarop een toeschouwer een band vormt met een kunstwerk door de manier waarop gerelateerde museuminformatie wordt gepresenteerd. Hij stelt dat een bezoeker die meer van een kunstwerk weet, een betere band vormt met het kunstwerk(Hoptman, naar Schweibenz 1998: p.188). Het Virtueel Armando Museum speelt goed in op het gevoel van connectedness bij de bezoeker; door bezoeker aan de hand van thema’s kennis te laten maken met het werk van Armando kan er een beter begrip van het werk ontstaan. Ook het feit dat het complete oeuvre van Armando wordt ontsloten draagt bij aan de connectedness. Armando is een multidisciplinair kunstenaar en heeft dan ook vele verschillende soorten werken gemaakt (schilderijen, sculpturen, teksten, tekeningen, muziekstukken). Het komt dan ook nergens anders voor dat men alle werken bij elkaar op een plek vindt.
De onbeperkte webruimte heeft twee belangrijke positieve gevolgen. Ten eerste kan er veel achtergrondinformatie over specifieke werken worden verschaft. In het fysieke museum is er beperkte ruimte voor informatievoorziening; bijschriften, rondleidingen en brochures zijn de belangrijkste manieren om meer te weten te komen over het tentoongestelde werk. Door middel van hyperlinks kan men op de website direct aanvullende informatie over het werk verkrijgen, maar ook informatie over de context waarin het werk tot stand is gekomen. Door de beperkte beschikbaarheid van directe informatie in het fysieke museum loopt de bezoeker een hoop inzicht in het werk mis. Dit inzicht zorgt voor connectedness bij de bezoeker. Connectedness is een term geïntroduceerd door Glen Hoptman. Volgens Hoptman is connectedness het belangrijkste kenmerk van het virtuele museum. Connectedness beschrijft de manier waarop een toeschouwer een band vormt met een kunstwerk door de manier waarop gerelateerde museuminformatie wordt gepresenteerd. Hij stelt dat een bezoeker die meer van een kunstwerk weet, een betere band vormt met het kunstwerk(Hoptman, naar Schweibenz 1998: p.188). Het Virtueel Armando Museum speelt goed in op het gevoel van connectedness bij de bezoeker; door bezoeker aan de hand van thema’s kennis te laten maken met het werk van Armando kan er een beter begrip van het werk ontstaan. Ook het feit dat het complete oeuvre van Armando wordt ontsloten draagt bij aan de connectedness. Armando is een multidisciplinair kunstenaar en heeft dan ook vele verschillende soorten werken gemaakt (schilderijen, sculpturen, teksten, tekeningen, muziekstukken). Het komt dan ook nergens anders voor dat men alle werken bij elkaar op een plek vindt.
Een belangrijk (twist)punt in de discussie over het virtuele museum is het aura van de kunstwerken. Al in 1936 publiceerde Walter Benjamin zijn tekst over het aura van een kunstwerk. Benjamin stelt dat de mogelijkheid tot kopiëren van kunstwerken die de voortschrijdende techniek met zich meebrengt, zorgt voor het verlies van het aura van een kunstwerk. Met aura doelt hij op de echtheid en het hieruit voortkomende gezag van het kunstwerk. Reproducties beschikken volgens Benjamin niet over hetzelfde gezag als het origineel. Dit komt mede door het feit dat kopieën in situaties kunnen worden gebracht die voor het origineel niet toegankelijk zijn. Het kunstwerk verliest hierdoor zijn uniciteit. (Benjamin, 2008).
Met de theorie van Benjamin in het achterhoofd kijkt men heel anders aan tegen het idee van het VM. De werken die hier te zien zijn, zijn stuk voor stuk digitale reproducties van een origineel. Deze digitale reproducties kunnen inderdaad afbraak doen aan het gezag van het werk van Armando. Iedereen kan immers zonder enige moeite te hoeven doen de objecten vanuit zijn luie stoel bekijken. De drempel ligt een stuk lager om de kunstwerken te bekijken. Hierdoor bestaat de kans dat men de werken als minder speciaal gaat ervaren.
Bolter en Grusin introduceerden in 1999 de term remediation om de interactie tussen oude en nieuwe mediavormen te beschrijven. Zij stellen dat nieuwe mediavormen allemaal gebaseerd zijn op oudere vormen. Deze nieuwe vormen komen tot stand door het ‘lenen’ van de kwaliteiten van een ouder medium en deze vervolgens te verbeteren en in een nieuwe vorm te gieten. Bolter stelt terecht dat:
'In their efforts to reach audiences with a new media form, designers or creaters refashion practices that are already understood and appreciated by those audiences. [...] We become aware of aura in art through a rivalry or interplay of new and traditional media forms. What Benjamin characterizes as the decay of aura in photography and film is simply an expression of this interplay in the late 19th and first half of the 20th centuries'. (Bolter e.a. 2006, p.32).
Als we de theorie van Bolter toepassen op het Virtueel Armando Museum kunnen we stellen dat dit een remediation is van het fysieke museum. We kunnen daarnaast aannemen dat het publiek de kwaliteiten van het museum en de kunst begrijpt en deze dus niet als minder speciaal zal zien.
Douglas Davis stelt dat door de opkomst van digitale reproductietechnieken de scheidslijn tussen origineel en reproductie zodanig is verdwenen, dat we kunnen stellen dat de voorspelling van Benjamin over het verloren gaan van het aura nu eindelijk is uitgekomen. Hij vervolgt zijn stuk:
Douglas Davis stelt dat door de opkomst van digitale reproductietechnieken de scheidslijn tussen origineel en reproductie zodanig is verdwenen, dat we kunnen stellen dat de voorspelling van Benjamin over het verloren gaan van het aura nu eindelijk is uitgekomen. Hij vervolgt zijn stuk:
In another sense, the aura, supple en elastic, has stretched far beyond the boundaries of Benjamin’s prophecy into the rich realm of reproduction itself. Here in this realm [...] both originality and traditional truth (symbolized by the unadorned photographic “fact”) are being enhanced, not betrayed. (Davis 1995, p.381).
Davis stelt dat een digitale, perfecte reproductie en de mogelijkheden die dit biedt zorgen voor een nieuw, verbeterd aura.
In het geval van het Armando Museum is de discussie over aura echter problematischer. In hoeverre is de theorie van afbreuk van het aura toe te passen op de verwoeste werken van Armando? Deze werken worden in het VM tentoongesteld. Dit zijn ook allemaal reproducties. Het verschil is echter dat het origineel van deze werken niet meer bestaat. Een belangrijk voordeel en een grote meerwaarde van het virtueel Armando Museum is dan ook het feit dat het een platform biedt aan niet alleen de bestaande werken van Armando, maar ook het werk dat verloren is gegaan. Omdat de originele werken niet meer bestaan kan er misschien zelfs gesteld worden dat het VM het aura en gezag van deze kunstwerken juist vergroot.
In het geval van het Armando Museum is de discussie over aura echter problematischer. In hoeverre is de theorie van afbreuk van het aura toe te passen op de verwoeste werken van Armando? Deze werken worden in het VM tentoongesteld. Dit zijn ook allemaal reproducties. Het verschil is echter dat het origineel van deze werken niet meer bestaat. Een belangrijk voordeel en een grote meerwaarde van het virtueel Armando Museum is dan ook het feit dat het een platform biedt aan niet alleen de bestaande werken van Armando, maar ook het werk dat verloren is gegaan. Omdat de originele werken niet meer bestaan kan er misschien zelfs gesteld worden dat het VM het aura en gezag van deze kunstwerken juist vergroot.
Posts
